top

Archiwum

Czy są podstawy do zrekompensowania strat z tytułu grypy ptaków i jak opracować program pomocy dla poszkodowanych podmiotów?


Resort rolnictwa powinien jak najszybciej znaleźć odpowiednie rozwiązania umożliwiające pokrycie strat spowodowanych grypą ptaków. Trzeba wykorzystać wszelkie możliwości prawne i finansowe, pozwalające w jak największym stopniu zrekompensować straty podmiotów sektora drobiu i jaj w związku z zastosowaniem środków ochronnych – ograniczeń w obrocie produktami drobiarskimi.


Ograniczenia, oparte na nowych procedurach zwalczania grypy ptaków, trwały w sumie aż dwa miesiące – od 1 grudnia 2007 r. do 31 stycznia 2008 r. Z oceny skali tych ograniczeń w Polsce, na tle przypadków grypy ptaków w innych krajach członkowskich, wynika, że od czasu wprowadzenia nowych środków ochronnych, określonych w Dyrektywie 2005/94/WE, w żadnym kraju członkowskim wyznaczone strefy ochronne nie trwały tak długo i nie obejmowały tak rozległego obszaru. Kraje członkowskie mają prawo wypłacania pomocy podmiotom sektora rolnego bez zgody Komisji Europejskiej wyłącznie w ramach pomocy de minimis. Zasady stosowania tej pomocy i jej maksymalną wysokość, wynoszącą 7 500 EUR dla jednego podmiotu w okresie trzech lat, określa Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r.


Każda inna możliwość zrekompensowania strat, poniesionych przez podmioty drobiarskie na skutek weterynaryjnych ograniczeń w swobodnym obrocie, wymaga ustanowienia przez Komisję Europejską na wniosek Państwa Członkowskiego odpowiednich przepisów zatwierdzających tytuły rekompensat oraz ich wysokość. Podstawą do uruchomienia takiej procedury są regulacje określone w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1913/2005 z dnia 23 listopada 2005 r. zmieniającym rozporządzenia Nr 2771/75 i Nr 2777/75 w odniesieniu do nadzwyczajnych środków wspierania rynku. Przepisy te dają możliwość ubiegania się przez państwo członkowskie o rekompensaty w wys. 50 % wydatków poniesionych na wsparcie rynków objętych ograniczeniami w obrocie.


Środki ochronne zastosowane w Polsce powinny być uznane jako wystarczające uzasadnienie w tej sprawie. Zgodnie z zasadami przyjętymi w unijnym prawie dotyczącym zwalczania grypy ptaków, środki te posłużyły do zagwarantowania sektorowi drobiu oraz partnerom handlowym bezpieczeństwa produktów wysyłanych z wolnej od choroby części terytorium danego państwa członkowskiego, powodując jednak równocześnie poważne konsekwencje gospodarcze zarówno dla podmiotów, których działalność znalazła się w strefach A i B, jak i dla podmiotów spoza stref.


Środki ochronne ograniczają ryzyko przeniesienia choroby, ale nie da się tego osiągnąć bez strat spowodowanych zakazami wywozu produktów drobiarskich ze stref i zakazami przemieszczania drobiu i produktów wewnątrz stref. Zakaz przemieszczania jest jednoznaczny z zakazem wwozu drobiu żywego do tych stref z terenów wolnych od grypy ptaków, co ma wpływ na utratę odbiorców, brak możliwości sprzedaży produktów i żywego drobiu. Straty powstały także z powodu opóźnień w sprzedaży produktów, co było związane, między innymi, z koniecznością oczekiwania na odstępstwa od zakazów.


Uwzględniając wszelkie dopuszczalne możliwości sfinansowania rekompensat, zarówno w ramach pomocy de minimis, jak i w ramach nadzwyczajnych środków wsparcia rynku, objętego weterynaryjnymi ograniczeniami w obrocie, odszkodowania powinny obejmować wszystkie udokumentowane straty poniesione przez producentów w związku z utworzeniem stref. Rekompensaty powinny uwzględniać również ekonomiczne skutki zamknięcia granic przez kraje trzecie dla wwozu z Polski jaj wylęgowych i piskląt.


Program pomocy z obydwu źródeł finansowania, powinien być przygotowywany równocześnie, aby nie pominąć żadnego rodzaju strat powstałych u producentów w związku z wprowadzeniem ograniczeń w obrocie.

powrót