top

Aktualności

Produkcja drobiarska w perspektywach rynku pasz.


Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB w najnowszej edycji półrocznika – „Rynek pasz” nr  35 (kwiecień 2014) przedstawił informacje dotyczące światowego i unijnego rynku surowców paszowych i pasz przemysłowych.
Wybraliśmy z tego opracowania najważniejsze dane stanowiące o uwarunkowaniach dla produkcji drobiarskiej.

Sytuacja na światowych rynkach surowców paszowych
W sezonie 2013/14 na światowym rynku poprawiły się relacje podaży i popytu. Zbiory zbóż w 2013 r. były o 10,3% większe niż w 2012 r., a zużycie może wzrosnąć o 6,7%. W wyniku tego, nadwyżki powiększyłyby się do ponad 37 mln ton (24 mln niedoborów w poprzednim sezonie). Na koniec sezonu 2013/14 można się spodziewać zwiększenia zapasów do 379 mln ton, czyli o 11,0%, co stanowiłoby 19,5% zużycia, wobec 18,8% w poprzednim sezonie i 19,7% w sezonie 2011/12. Znacznie powiększyły się zapasy zbóż w krajach, w których są one potencjalnie dostępne, czyli u dużych eksporterów, gdzie ich wielkość wzrosła o 32 mln ton do 128 mln ton.

Potencjał głównych światowych eksporterów zbóż
Zbiory pszenicy w głównych krajach eksporterskich (USA, UE, Kanada, Australia, Argentyna) w sezonie 2013/14 wyniosły 276 mln ton i były o 8,4% większe od notowanych w poprzednim sezonie.
W sezonie 2013/14, w porównaniu z poprzednim sezonem, zbiory pszenicy w UE-28 wzrosły o 6,7% do 143 mln ton. Wzrost bieżącej podaży częściowo zniwelowały niskie zapasy początkowe i dlatego podaż całkowita zwiększyła się o 4,1%.Zbiory zbóż paszowych w UE-28 były o blisko 9,0% większe niż przed rokiem, ale niższy był stan zapasów początkowych (o 22,4%).
W sezonie 2013/14, po klęskowym poprzednim sezonie, w krajach WNP zanotowano duży wzrost zbiorów zbóż. Produkcja pszenicy zwiększyła się o 39,4%, a zbóż paszowych o 30,9%. Szacuje się, że popyt wewnętrzny na te zboża wzrośnie odpowiednio o 3,0 i 16,7%. W wyniku tego, nadwyżki pszenicy zwiększą się ponad trzykrotnie, a zbóż paszowych o 63,0%, co w znacznym stopniu powiększy możliwości eksportowe WNP w portach Morza Czarnego. Z drugiej strony, niepewna sytuacja polityczna w tym rejonie może skutkować ich ograniczeniem.

Światowy rynek wysokobiałkowych surowców paszowych
Światowa produkcja soi w sezonie 2013/14 zwiększy się o 5,2 % do 279,7 mln ton. Światowa podaż soi w sezonie 2013/14 zwiększy się o 6,3 % do poziomu 341,2 mln ton. Pomimo dobrych perspektyw dotyczących rynku soi czynnikiem ryzyka pozostaje tempo eksportowe soi z Ameryki Południowej. Dostępność soi może ograniczać mniejsza niż oczekiwana sprzedaż soi przez argentyńskich rolników z związku z wysoką inflacją oraz dewaluacja peso do dolara amerykańskiego.  Prognozowana zużycie soi w sezonie 2013/2014 ma wynieść 269,0 mln ton i będzie o 3,7%  wyższe niż w poprzednim sezonie. Światowe zapasy soi wzrosną o 17,4 % do 72,2 mln ton. Relacja zapasów do zużycia wyniesie 26,8%.
Produkcja śruty sojowej w sezonie 2013/14 zwiększy się o 4,3 % do 185,7 mln ton. Obroty międzynarodowe śrutą sojową wyniosą 60,9 mln ton, a jej zużycie wzrośnie o 4,0 %. Zapasy końcowe wyniosą 6,9 mln ton i będą o 2,7 % większe niż na koniec poprzedniego sezonu (3,7 % zużycia). Według oceny Oil World z 21 lutego 2014 r., przeciętna cena soi w sezonie 2013/14 wyniesie 525 USD/t ( cif Rotterdam ) i będzie o 11% niższa niż w poprzednim sezonie.

Produkcja wysokobiałkowych surowców paszowych w UE wyniesie 30,6 mln ton i będzie o 1% wyższa niż poprzednim sezonie. Wytworzone zostanie 12,8 mln ton śruty rzepakowej, 10,1 mln ton śruty sojowej i 3,7 mln ton śruty słonecznikowej. Import śrut wysokobiałkowych przez kraje UE wyniesie 27,5 mln ton, w tym śruty sojowej 20,6 mln ton. Zwiększy się import wszystkich śrut, w tym najbardziej mączki rybnej (o 19%), a udział UE w światowym imporcie śrut wyniesie 33%. Zużycie śrut oleistych w UE-28 w sezonie 2013/14 szacowane jest na 53,6 mln ton (o 3% więcej niż w poprzednim), śruta sojowa stanowi 55% całkowitego zużycia.

Krajowe zapotrzebowanie na surowce wysokobiałkowe
O wzroście zapotrzebowania na surowce wysokobiałkowe decyduje przede wszystkim rosnąca produkcja drobiarska.
W sytuacji , gdy nadal obowiązuje zakaz stosowania mączek mięsno-kostnych w żywieniu zwierząt gospodarskich rosnący popyt jest zaspakajany przez śruty oleiste, które , które są jedynym dostępnym na większą skalę źródłem białka paszowego.
Według  wstępnych prognoz zużycie surowców wysokobiałkowych w sezonie 2014/2015 może wynieść ok. 3,5 mln ton i być o 5% większe niż w sezonie 2013/2014. Prognozuje się ok. 5 % wzrost importu i wykorzystania śrut oleistych. 

Produkcja pasz dla drobiu

Światowa produkcja :
W strukturze rzeczowej produkowanych pasz największe znaczenie  mają, podobnie jak rok temu, pasze dla drobiu (445 mln ton w 2013 r. wzrost o 6%) z 46 % udziałem w całkowitej produkcji. 

Produkcja w UE:
Wg. szacunków TOEPFER (The Feed Market in February) produkcja pasz przemysłowych w UE w 2014 r. wyniesie niewiele ponad 155 mln ton (154,5 mln ton w 2013 r.), w tym 134 mln ton  w UE -15 i 21,2 mln ton w UE - 13. Na wzrost produkcji mają wpływać dobre perspektyw dla rynku bydła i drobiu. Produkcja pasz dla drobiu wyniosła w 2013 r. 52,2 mln ton wobec 52,3 mln ton w roku poprzednim. We Francji wytworzono 8,4 mln ton, w Niemczech 6,2 mln ton, we Włoszech 5,8 mln ton, a w Polsce 5,1 mln ton. W 2014 r. oczekiwany jest wzrost produkcji pasz dla drobiu o 0,3 mln ton. Szacunki oparte są na danych o lepszej sytuacji na rynku brojlerów, a także na podstawie ceny, która pomimo spadku pozostaje  na poziomie średniej z czterech ostatnich lat.  

Produkcja w Polsce:
Produkcja pasz przemysłowych w 2013 r. wyniosła 8,65 mln ton i była o 2,8% wyższa niż w 2012 r. Produkcja pasz dla drobiu wzrosła o prawie 6%, do 5,53 mln ton. W strukturze produkowanych pasz dla drobiu zdecydowanie dominują mieszanki pełnoporcjowe, z 96-97% udziałem, a pozostałe to koncentraty wysokobiałkowe i premiksy oraz minimalne ilości mieszanek mineralnych. Wstępnie przewiduje się, że globalna produkcja pasz przemysłowych w 2014 r. może wynieść ok. 8,90 mln ton, wobec 8,65 mln ton w roku poprzednim. W 2014 r. przewiduje się dalszy wzrost produkcji pasz dla drobiu do około 5,8 mln ton.

Efektywność krajowego programu rozwoju produkcji strączkowych pastewnych.
W 2013 r. powierzchnia uprawy roślin strączkowych  pastewnych na ziarno wyniosła 129,0 tys. ha i była o 24% mniejsza aniżeli w roku poprzednim. W porównaniu z 2012 r.  wzrósł jedynie  z 49,2 do 64,1 tys. ha areał upraw łubinów słodkich. Łączna powierzchnia bobiku, peluszki i wyki i pozostałych strączkowych zmniejszyła się o więcej niż połowę, z 93,1 do 43,5 tys. ha. Ich plony były prawdopodobnie nieco wyższe niż  przed rokiem. W związku z tym ocenia się , że produkcja strączkowych pastewnych w 2013 r. mogła wynieść  ok. 280 tys. ton, wobec 395 tys. ton w 2012 r. i 251 tys. ton dwa lata wstecz.

W 2010 r. wprowadzono dodatkowe płatności obszarowe do uprawy strączkowych i motylkowych, które wyniosły 207 zł/ha, w 2011 r. niespełna 220 zł/ha, w 2012 r. 673 zł/ha, a w 2013 r. wzrosły do 719 zł/ha. Wprowadzenie dodatkowego wsparcia finansowego do upraw strączkowych pastewnych spowodowało wzrost ich produkcji, chociaż nadal jest ona relatywnie niska. Przy niskich plonach i cenach strączkowych niewiele wyższych od cen zbóż , tylko przy wyskim poziomie wsparcia finansowego jest możliwe dalsze zwiększanie produkcji strączkowych  i to pod warunkiem, że rolnicy nie będą mieć problemu z ich zbytem. Ponadto rośliny te są szczególnie wrażliwe  na niedostatek opadów i w latach „suchych” dają niskie plony , w związku z tym rolnicy niechętnie decydują się na ich uprawę.

Z ok. 310 tys. ton produkowanych średnio w ostatnich trzech latach strączkowych pastewnych na ziarno większość  (ok. 175 tys. ton) stanowiły mieszanki zbożowo – strączkowe. Mogą być one stosowane w żywieniu zwierząt bezpośrednio w gospodarstwach, ale są nieprzydatne z punktu widzenia zaopatrzenia przemysłu paszowego w surowce białkowe, który wymaga standaryzowanych partii surowców paszowych. Produkcja łubinów słodkich, bobiku i grochu wynosiła tym okresie odpowiednio: 86, 20 i 27 tys. ton, czyli łącznie ok. 135 tys. ton rocznie. W przemysłowej produkcji pasz zużywa się tylko ich niewielką część, a większość jest skarmiana bezpośrednio w gospodarstwach.
Główną przyczyną braku zainteresowania przemysłu paszowego nasionami strączkowymi są stosunkowo wysokie ceny przy relatywnie niskiej zawartości białka i gorszej, niż w przypadku wielu innych surowców białkowych jego jakości. Istotnym ograniczeniem wykorzystania nasion strączkowych w przemyśle paszowym jest możliwość zapewnienia większych dostaw surowca o standardowych parametrach, gdyż ich produkcja jest bardzo rozdrobniona. Przeciętna powierzchnia uprawy roślin strączkowych w 2013 r. wyniosła ok. 2,4 ha, a mieszanek zbożowo-strączkowych 3,7 ha. Skup od licznych drobnych producentów jest kosztochłonny i podwyższa ceny surowca.



 

 

powrót