top

Aktualności

Grypa ptaków – przegląd monitoringu, procedur zapobiegania i zwalczania.


W związku z wystąpieniem w listopadzie 2014 r. ognisk grypy ptaków w Holandii, Wlk. Brytanii i Niemczech, Krajowa Izba Producentów Drobiu i Pasz czuje się zobowiązana przypomnieć producentom drobiu i jaj obowiązujące procedury zapobiegania rozprzestrzenianiu się tego wirusa oraz jego zwalczania. Publikujemy również zalecenia Głównego Lekarza Weterynarii dotyczące działań prewencyjnych w sytuacji zagrożenia oraz wstępne obowiązki producentów w przypadku podejrzenia wystąpienia zakażenia.

Wykaz przepisów:

- Dyrektywa Rady 2005/94/WE w sprawie wspólnotowych środków zwalczania grypy ptaków i uchylająca dyrektywę 92/40/WE.
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. w sprawie ochrony zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt  (tekst jednolity  Dz. U. 2014 poz. 1539).
- Rozporządzenie MRiRW z 18 grudnia 2007 r. w sprawie środków podejmowanych w związku ze zwalczaniem u drobiu wysoce zjadliwej grypy ptaków (Dz.U. Nr 239 poz. 1751)
- Rozporządzenie MRiRW z 18 grudnia 2007 r. w sprawie zwalczania grypy ptaków (Dz. U.   nr 239 poz. 1752).
- Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2014 r. w sprawie wprowadzenia programu zwalczania wścieklizny oraz programu mającego na celu wykrycie występowania zakażeń wirusami wywołującymi grypę ptaków (Dz. U z 2014 r. poz. 297).

Drób z  gospodarstw, w których potwierdzono ognisko występowania wysoce zjadliwej grypy ptaków, musi być niezwłocznie zabity. Równocześnie tworzone są strefy zapowietrzone w odległości 3 km wokół gospodarstwa oraz obszary zagrożone o minimalnym promieniu 10 kilometrów wokół gospodarstwa wraz z obszarem zapowietrzonym (art. 16 dyrektywy). Wszystkie gospodarstwa w tym obszarze objęte zostają specjalnym nadzorem weterynaryjnym, prowadzone jest dochodzenie epidemiologiczne, w tym badania we wszystkich gospodarstwach sąsiadujących z zakażoną fermą oraz szereg innych wymaganych środków określonych w Dyrektywie 2005/94/WE.

Państwo członkowskie, w którym stwierdzono ognisko grypy ptaków, może zastosować dodatkowe środki ochronne, zalecane w art. 10 dyrektywy UE, polegające na wprowadzeniu tymczasowego zakazu obrotu żywym drobiem, jajami, odchodami i ściółką nawet na  terytorium całego kraju. Środek ten stosuje się w szczególności na obszarach o dużej gęstości populacji drobiu. Zakaz taki zastosowała Holandia, co skutkowało trzydniowym wstrzymaniem eksportu produktów drobiarskich z tego kraju.

W strefach zapowietrzonych i zagrożonych muszą być stosowane środki bezpieczeństwa biologicznego oraz środki zwalczające i ograniczające rozprzestrzenianie wirusa. Gospodarstwa komercyjne w tych strefach objęte są obowiązkiem izolacji drobiu  i zakazem przemieszczania i transportu drobiu żywego, jaj, mięsa drobiowego.
Właściwe władze mogą udzielić odstępstwa od ww. środków jedynie na podstawie przeprowadzonej analizy ryzyka. 

Środki nakazane w obszarze zapowietrzonym muszą być stosowane co najmniej 21 dni, a w przypadku obszaru zagrożonego co najmniej 30 dni, licząc od daty ukończenia wstępnego oczyszczania i odkażania w zakażonym gospodarstwie, w obszarze zapowietrzonym również do momentu przeprowadzenia zakończenia badań zgodnie z procedurami i podręcznikiem diagnostycznym (art. 50 dyrektywy).

Zalecenia Głównego lekarza Weterynarii dla producentów umożliwiające skuteczne zabezpieczenie gospodarstw oraz zmniejszenie ryzyka szerzenia się choroby (na podstawie Wytycznych GLW z 16.02.2006 r.):
 http://www.wetgiw.gov.pl/files/2377_wytyczne%20dla%20hodowcow%20drobiu.pdf

- przetrzymywanie ptaków w zamknięciu lub na wolnej, ogrodzonej przestrzeni, pod warunkiem ograniczenia kontaktu z dzikim ptactwem;
- karmienie i pojenie drobiu w pomieszczeniach zamkniętych, do których nie mają dostępu ptaki dzikie;
- szczelne przykrycie pojemników z karmą i wodą do picia lub przetrzymywanie ich wewnątrz budynków, a także unikanie pojenia ptaków i czyszczenia pomieszczeń wodą pochodzącą spoza gospodarstwa (głównie ze zbiorników wodnych i rzek);
- ograniczenie przemieszczania się osób postronnych oraz zwierząt pomiędzy obiektami, w których przechowywana jest karma dla zwierząt a obiektami, w których bytuje drób;
- ograniczenie liczby osób obsługujących fermy do koniecznego minimum wraz ze sprawdzeniem czy osoby te nie utrzymują drobiu we własnych zagrodach;
- rozłożenie przed wejściami do budynków fermy drobiu mat nasączonych środkiem dezynfekcyjnym ;
- założenie śluz dezynfekcyjnych w wejściach do budynków fermy drobiu;
- wprowadzenie zakazu wjazdu pojazdów na teren fermy, poza działaniami koniecznymi np. dowóz paszy, odbiór drobiu do rzeźni lub przez zakład utylizacyjny;
- obowiązkową dezynfekcję pojazdów wjeżdżających;
- rozłożenie mat dezynfekcyjnych przed wjazdem i wejściem na teren fermy;
- obowiązek używania odzieży ochronnej przez wszystkie osoby znajdujące się na fermie, po wcześniejszym pozostawieniu odzieży własnej w szatni;
- wprowadzenie obowiązku przeprowadzania dokładnego mycia i dezynfekcji rąk przed wejściem do obiektów, w których utrzymuje się drób;
- aby pracownicy ferm drobiu nie mieli kontaktu z innym ptactwem np. kurami, gołębiami.


Wstępne działania jakie są zobowiązani podjąć producenci w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt (na podst. art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.) określone w krajowym programie zwalczania grypy ptaków na lata 2014-2016:

1) niezwłocznego zawiadomienia o tym organu Inspekcji Weterynaryjnej lub najbliższego podmiotu świadczącego usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej lub wójta (burmistrza, prezydenta miasta);
2) pozostawienia zwierząt w miejscu ich przebywania i niewprowadzania tam innych zwierząt;
3) uniemożliwienia osobom postronnym dostępu do pomieszczeń lub miejsc, w których znajdują się zwierzęta podejrzane o zakażenie lub chorobę lub zwłoki zwierząt;
4) wstrzymania się od wywożenia, wynoszenia i zbywania produktów w szczególności mięsa, zwłok zwierzęcych, środków żywienia zwierząt, wody, ściółki, nawozów naturalnych;
5) udostępnienia organom Inspekcji Weterynaryjnej zwierząt i zwłok zwierzęcych do badań i zabiegów weterynaryjnych, a także udzielania pomocy przy ich wykonywaniu;
6) udzielania organom Inspekcji Weterynaryjnej oraz osobom działającym w imieniu tych organów wyjaśnień i podawania informacji, które mogą mieć znaczenie dla wykrycia choroby i źródeł zakażenia lub zapobiegania jej szerzeniu.

Komentarz własny KIPDiP na podst. przepisów krajowych i wspólnotowych oraz Wytycznych Głównego Lekarza Weterynarii.


powrót