top

Aktualności

Sektor mięsa drobiu - Ocena sytuacji i prognoza średniookresowa.


Informacje na podstawie Raportu „Światowy rynek wieprzowiny i drobiu na tle bilansu zbóż i pasz” opublikowanego przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - PIB (Autorzy: Grzegorz Dybowski, Danuta Rycombel).
Publikacja jest powszechnie dostępna na stronie internetowej Instytutu ERIGŻ – PIB,  podstrona – Nowości Wydawnicze -  http://www.ierigz.waw.pl/publikacje/raporty-programu-wieloletniego-2011-2014/1325791089.
Prognozy pochodzą z opracowania OECD/FAO,  Agricultural Outlook 2011-2020.

Wybrane fragmenty opracowania IERiGŻ:

Opis:
Rosnące ceny surowców paszowych stanowią ważną determinantę rozwoju i równoważenia rynku mięsnego. Zwiększa się znaczenie efektywności całego łańcucha zaopatrzeniowego. Powstają nowe ramy globalnej konkurencji. Celem opracowania była prezentacja i analiza zmian zachodzących na światowym rynku wieprzowiny i drobiu w okresie średnim.

Świat

- Wśród czołowych eksporterów mięsa drobiowego na rynki światowe w analizowanym okresie silnej ekspansji dokonała Brazylia. Jej potencjał eksportowy zwiększył się prawie 7-krotnie, ale eksport wzrósł tylko 5-krotnie. Nadmierny przyrost podaży w relacji do własnej konsumpcji może stanowić  poważne zagrożenie dla dalszego rozwoju sektora drobiarskiego w Brazylii. Z danych wynika, że udział eksportu w produkcji mięsa drobiowego w Brazylii zwiększył się w badanym okresie z 13% do ponad 35%. Świadczy to o rozwijaniu tej produkcji przede wszystkim w celach eksportowych. W przypadku wystąpienia silnego szoku rynkowego popyt wewnętrzny nie byłby w stanie wchłonąć tak dużej podaży mięsa drobiowego. W konsekwencji musiałaby nastąpić redukcja jego cen. Podobna strategia rozwoju rynku drobiarskiego reprezentuje Polska, gdzie udział eksportu w produkcji przekracza 30%.

- Bardzo duże uzależnienie od eksportu można zauważyć również w sektorze drobiarskim Tajlandii. Udział eksportu w produkcji mięsa drobiowego zwiększył się tam w badanym okresie z 20 do ok. 55%.

- W Stanach Zjednoczonych potencjał eksportowy wzrósł o ponad 36%, podczas gdy eksport o 35%. Mimo zmniejszenia się skali konkurencyjności USA na globalnym rynku mięsa drobiowego, skutkiem czego udział eksportu w produkcji tego mięsa obniżył się z prawie 16% w latach 1995-1997 do 13% w latach 2005-2007, w 2008 r., a więc po kryzysie, wzrósł on do ponad 20%.

- Z kolei w Chinach, które wykazują duży spadek eksportu mięsa drobiowego, ma to o wiele mniejsze znaczenie, gdyż eksport nie stanowił nigdy znaczącego sposobu zagospodarowania krajowej nadwyżki podaży w tym kraju. Świadczy o tym jego niski, ok. 2-3-procentowy udział w produkcji. Jest to więc typowy eksport o charakterze regionalnym i raczej niszowym.

Unia Europejska

-  Produkcja drobiu w krajach Unii Europejskiej zwiększyła się w badanym okresie o 42%. Ich udział  w światowej produkcji obniżył się jednak o 1,9 pkt. proc. Było to efektem m.in. istotnych zmian, jakie nastąpiły wewnątrz tej grupy krajów. Przede wszystkim znacząco, bo aż o 24% obniżyła się produkcja mięsa drobiowego we Francji, która jest największym producentem drobiu we Wspólnocie. Jest to wynik nie tylko kryzysu we francuskim drobiarstwie, pogłębionego ptasią grypą, ale też  pogarszającej się od pewnego czasu opłacalności produkcji oraz spadającej konkurencyjności Francji na światowym rynku. Z kolei w Niemczech, będących nie tylko dużym producentem, ale też ważnym rynkiem zbytu dla mięsa drobiowego pochodzącego od innych partnerów z Unii Europejskiej, miał miejsce duży przyrost produkcji. Jego dynamika wyniosła w badanym okresie prawie 325%. Znaczny, 35-procentowy, wzrost produkcji nastąpił też w Hiszpanii. Natomiast w Wielkiej Brytanii, która jest drugim największym producentem drobiu w Unii Europejskiej, odnotowano tylko 13-procentowe jej zwiększenie.

- Presja podaży na unijnym rynku jest więc o wiele mniejsza obecnie niż dziesięć lat wcześniej. Wspólnocie coraz trudniej jednak skutecznie konkurować na globalnym rynku, szczególnie w miarę pojawiania się na nim nowych, bardziej efektywnych producentów mięsa drobiowego, takich jak Brazylia czy Tajlandia. Znajduje to odzwierciedlenie nie tylko w wysokim poziomie subwencji eksportowych przy wywozie niektórych produktów drobiarskich z Unii Europejskiej do państw trzecich, ale także w znacznie szybszym rozwoju importu niż eksportu mięsa drobiowego.

-  Unia Europejska jako ugrupowanie pozostaje eksporterem netto, z niemal 28-procentowym udziałem w globalnych obrotach. Jednak nadwyżka eksportu nad importem zmniejszyła się tu o 76%.

- Ponad 40% całkowitej wartości światowych obrotów mięsem drobiowym realizuje się na rynku Unii Europejskiej, przy czym znaczenie Wspólnoty jako atrakcyjnego cenowo obszaru zbytu zwiększyło się w badanym okresie. Jej udział w globalnym imporcie mięsa drobiowego wzrósł z 41,5% do 43,2%. W latach 2005-2007 Wspólnota była największym rynkiem zbytu tego mięsa o wartości obrotów przekraczającej 8 mld USD. Jest to rynek o charakterze zorganizowanym regionalnie. Równocześnie udział Unii Europejskiej w wartości globalnego eksportu zmniejszył się w tym samym czasie z 49,6% do 40,8%. Wspólnota Europejska pozostaje więc ugrupowaniem skupiającym jednocześnie znaczących eksporterów i importerów mięsa drobiowego, o dużych obrotach wewnętrznych i rozwiniętym handlu wewnątrzsektorowym. Swą  pozycję na rynku utrzymała Holandia, która zachowała ok. 10-procentowy udział w światowym eksporcie mięsa drobiowego. Natomiast największy unijny i drugi na świecie eksporter, Francja obniżyła udział w wartości globalnego eksportu tego mięsa z prawie 15% do niespełna 6%.

Polska

- Warto podkreślić szybki rozwój produkcji mięsa drobiowego w Polsce, którego dynamika przewyższała nawet dynamikę produkcji w Brazylii. W analizowanym okresie produkcja drobiu w Polsce potroiła się. Dzięki temu jej udział w światowej produkcji mięsa drobiowego zwiększył się z 0,7 do 1,4%. Polska zajmuje też  pod tym względem znaczącą pozycję w Unii Europejskiej. Polska produkcja mięsa drobiowego stanowiła w latach 1995-1997 ok. 5%, w latach 2005-2007 ok. 10%, a w 2009 r. 10,5% całkowitej produkcji Wspólnoty.

Rosja

- Największym obszarem deficytowym na światowym rynku mięsa drobiowego pozostaje Rosja (-1,2 mln ton). W badanym okresie deficyt ten powiększył się o 33%, tj. o blisko 300 tys. ton, i to mimo ponad dwukrotnego wzrostu produkcji. Rosja reprezentuje więc największy popyt importowy pod względem ilościowym, przewyższającym zapotrzebowanie drugiego czołowego światowego importera, Japonii aż o 43%. Dlatego Rosja pozostaje tak ważnym rynkiem zbytu dla światowych eksporterów mięsa drobiowego, przede wszystkim USA i Brazylii. Biorąc pod uwagę różnicę, jaka występuje w Rosji między podażą mięsa drobiowego a popytem na nie oraz porównując dynamikę rozwojową obu tych wielkości, należy stwierdzić, że nadal istnieje duży margines dla zwiększenia wolumenu importu drobiu do tego kraju. Jednak Rosja prowadzi politykę wspierania rozwoju własnej produkcji drobiu i ograniczania preferencyjnych kontyngentów importowych przyznawanych tradycyjnym eksporterom mięsa drobiowego na rynek rosyjski.

- Rosja, największy światowy importer mięsa drobiowego, na początku badanego okresu importowała aż dwie trzecie podaży niezbędnej na pokrycie krajowego deficytu, co wspierało stabilizację cen detalicznych na rynku wewnętrznym na relatywnie niskim poziomie i promowało rozwój spożycia mięsa drobiowego. Po dziesięciu latach import stanowił już mniej niż połowę wielkości rocznego spożycia, a konkurencja towaru zagranicznego regulowana była przez preferencyjne kwoty dostępu do rosyjskiego rynku. Poza tymi kwotami Rosja stosuje wysokie taryfy celne zniechęcające do eksportu. Występujące na rynku rosyjskim proporcje między całkowitą podażą mięsa drobiowego a tą jej częścią, która pochodzi z rodzimej produkcji, dowodzą nadal bardzo silnego uzależnienia Rosji od dostaw zagranicznych. Zarówno skala obrotów, jak i stopień uzależnienia od importu czynią z Rosji bardzo atrakcyjny pod względem chłonności obszar zbytu dla światowych eksporterów mięsa drobiowego. Ze względu na prowadzoną politykę nie jest to jednak rynek perspektywiczny.

Uwarunkowania dla rozwoju sektora mięsa drobiu

- Kapitał jest szczególnym czynnikiem produkcji. W krajach rozwiniętych gospodarczo w produkcji i przetwórstwie mięsa wieprzowego i drobiowego obserwuje się silną redukcję kosztów pracy dzięki substytucji pracy przez wyposażenie techniczne. W nowoczesnym chowie żywca potrzeba nie tylko budynków, automatycznych dozowników pasz czy poideł, ale także efektywnego systemu oczyszczania, systemów kontroli środowiskowej, monitoringu procesu produkcyjnego. Przemysłowy charakter ubojów żywca i jego przetwórstwa wymaga inwestycji technicznych i technologicznych, a więc dostępu do środków finansowych.

- Wprawdzie wyższa jakość znajduje zwykle wyraz w wyższej cenie, jednak może stanowić istotny czynnik zachęty dla nabywcy towaru wówczas, gdy poziom cen jest wyrównany. Jednym z istotniejszych instrumentów podnoszenia konkurencyjności eksportowej danego kraju może być wówczas kreowanie odpowiedniej relacji jakości do ceny. W przypadku towarów żywnościowych, takich jak mięso drobiowe, istotnym elementem jakości jest bezpieczeństwo zdrowotne oferowanego artykułu spożywczego oraz jego zgodność z preferencjami konsumentów dotyczącymi  środowiska naturalnego, czy też dobrostanu zwierząt. Odpowiednie informacje umieszczone na etykiecie o systemie utrzymania żywca, jego żywieniu określonymi paszami, sposobie uboju itp., mogą stanowić ważny czynnik poza cenowej konkurencji w międzynarodowych obrotach mięsem drobiowym.


powrót