top

Aktualności

31 lipca br. to pierwsza rocznica ostatecznej likwidacji produkcji jaj w konwencjonalnych klatkach w Polsce.


Z  tej okazji przypominamy , że polskie władze weterynaryjne   31 lipca 2012 r. ostatecznie wygasiły w Polsce produkcję w konwencjonalnych klatkach. W ten sposób zrealizowały przedłożony Komisji Europejskiej  5 grudnia 2011 r.  plan  działań w sprawie stopniowej likwidacji  produkcji jaj w konwencjonalnych klatkach.  Plan ten miał na celu skuteczne przeciwdziałanie ewentualnej nieuczciwej konkurencji  na wspólnym rynku ze strony polskich niedostosowanych ferm. 

Fermy, które rozpoczęły proces modernizacji mogły kontynuować produkcję jaj w klatkach niezmodyfikowanych do końca cyklu nieśności, ale nie dłużej niż do dnia 31 lipca 2012 r. Jaja pochodzące z tych ferm były dodatkowo oznakowane okrągłym znakiem koloru czerwonego o średnicy 5 mm. Jaja te mogły być sprzedawane wyłącznie do zakładów przetwórczych, konsumentowi końcowemu w przypadku sprzedaży bezpośredniej oraz odbiorcom z krajów trzecich, którzy nie wymagali przestrzegania przy produkcji jaj przepisów dyrektywy Rady 1999/74/WE. A realizacja powyższego planu była kontrolowana przez powiatowych lekarzy weterynarii co najmniej raz w miesiącu na fermach prowadzących modernizację klatek oraz w zakładach przetwórczych.
W pliku poniżej, pełen tekst Sprawozdania : „Realizacja wdrażania dyrektywy Rady Nr 1999/74 ( WE) określającej minimalne normy ochronne dla kur niosek. „  Sprawozdanie to zostało przedstawione w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP podczas posiedzenia tej Komisji w dniu 31 lipca 2013 r. 

W pliku poniżej, pełen tekst Sprawozdania: „Realizacja wdrażania dyrektywy Rady Nr 1999/74 ( WE) określającej minimalne normy ochronne dla kur niosek." Sprawozdanie to zostało przedstawione w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senatu RP podczas posiedzenia tej Komisji w dniu 31 lipca 2013 r.      

REALIZACJA WDRAŻANIA DYREKTYWY RADY NR 1999/74 (WE) OKREŚLAJACEJ MINIMALNE NORMY OCHRONNE DLA KUR NIOSEK.

Zakaz utrzymywania od dnia 1 stycznia 2012 r. kur niosek w klatkach niezmodyfikowanych wprowadziły przepisy dyrektywy Rady nr 1999/74/WE z dnia 19 lipca 1999 roku ustanawiającej minimalne normy ochrony kur niosek. Przepisy te zostały wdrożone do polskiego porządku prawnego w 2003 r. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 września 2003 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich, które weszło w życie z dniem 26 marca 2004 r.

Obecnie wymagania te określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 56, poz. 344 z późn. zm.).

W Polsce, w dniu 1 stycznia 2012 r., działało 145 gospodarstw utrzymujących kury nioski w klatkach niezmodyfikowanych, które nie zakończyły modernizacji klatek do dnia 31 grudnia 2011 r. W związku z tym Główny Lekarz Weterynarii opracował plan działań mających doprowadzić do stopniowej likwidacji produkcji jaj w klatkach niezmodyfikowanych, który w dniu 5 grudnia 2011 r. został przekazany Komisji Europejskiej. Plan ten zakładał, że fermy, które nie rozpoczęły w roku 2011 modernizacji klatek przejdą na inny system utrzymywania kur niosek, albo zakończą produkcję. Fermy, które rozpoczęły proces modernizacji mogły kontynuować produkcję jaj w klatkach niezmodyfikowanych do końca cyklu nieśności, ale nie dłużej niż do dnia 31 lipca 2012 r. Jaja pochodzące z tych ferm były dodatkowo oznakowane okrągłym znakiem koloru czerwonego o średnicy 5 mm. Jaja te mogły być sprzedawane wyłącznie do zakładów przetwórczych, konsumentowi końcowemu w przypadku sprzedaży bezpośredniej oraz odbiorcom z krajów trzecich, którzy nie wymagali przestrzegania przy produkcji jaj przepisów dyrektywy Rady 1999/74/WE. A realizacja powyższego planu była kontrolowana przez powiatowych lekarzy weterynarii co najmniej raz w miesiącu na fermach prowadzących modernizację klatek oraz w zakładach przetwórczych.

Mając na względzie, iż przed dniem 1 stycznia 2012 r. nie można było podejmować żadnych kroków prawnych lub administracyjnych w celu skłonienia producentów jaj do modernizacji ferm, a także w związku z faktem, który strona polska niejednokrotnie zgłaszała w roku 2011 na forum Komisji i Rady Europejskiej, iż liczba gospodarstw utrzymujących kury nioski w klatkach niezmodyfikowanych w Polsce przed rokiem 2012 była znaczna, wprowadzenie w życie ww. zakazu musiało zostać rozłożone w czasie. W celu jak najszybszego rozwiązania istniejącego problemu Główny Lekarz Weterynarii określił plan działań, mający na celu stopniowe wycofywanie klatek niezmodyfikowanych. Termin zakończenia ww. planu działań został ustalony na dzień 31 lipca 2012 r.

Główny Lekarz Weterynarii w ramach ww. planu działań podzielił fermy produkujące jaja w systemie klatkowym na fermy, które:
• miały zakończyć działalność do końca 2011 r.,
• rozpoczęły proces modernizacji w 2011 r., ale nadal utrzymywały kury nioski w klatkach niezmodyfikowanych; produkcja była możliwa zgodnie z restrykcjami wymienionymi
w planie działań,
• prowadziły produkcję jaj w klatkach zmodyfikowanych jak i niezmodyfikowanych,
• prowadziły produkcję jaj w klatkach zmodyfikowanych.

W przypadku ferm utrzymujących kury nioski w klatkach niezmodyfikowanych, które rozpoczęły proces modernizacji w 2011 r., powiatowi lekarze weterynarii zgodnie z planem działań wydali decyzje administracyjne, na podstawie których fermy te mogły kontynuować produkcję jaj w klatkach niezmodyfikowanych do końca cyklu nieśności danego stada, ale nie dłużej niż do dnia 31 lipca 2012 r. Produkcja jaj na tych fermach była możliwa pod następującymi warunkami:
• obsada kur zapewniająca powierzchnię wynoszącą 750 cm2 na kurę, tj. taka sama jak
w przypadku klatek zmodyfikowanych,
• stosowanie dodatkowego oznakowania jaj pochodzących z tych ferm (czerwony znak
o średnicy 5 mm oraz usunięcie z dotychczasowego numeru cyfry „3” oznaczającej klatkowy system utrzymania kur niosek), co pozwalało na łatwą identyfikację jaj pochodzących z klatek niezmodyfikowanych,
• sprzedaż jaj wyłącznie do:
- zakładów przetwórczych, 
- konsumenta końcowego w formie przyjętej przez obowiązujące przepisy krajowe – sprzedaż bezpośrednia,
- odbiorców w tych krajach trzecich, którzy w uzgodnionych warunkach w zakresie importu jaj nie wymieniali konieczności przestrzegania przy produkcji jaj przepisów dyrektywy Rady 1999/74/EC.

W przypadku ferm, które utrzymywały kury nioski zarówno w klatkach zmodyfikowanych, jak i niezmodyfikowanych jaja pochodzące od kur utrzymywanych w klatkach niezmodyfikowanych podlegały tym samym restrykcjom co jaja z ferm produkujących jaja jedynie w klatkach niezmodyfikowanych. Jednocześnie jaja pochodzące z klatek zmodyfikowanych mogły być wprowadzane na rynek bez ograniczeń, jeżeli fermy te posiadały i stosowały procedury dotyczące rozdziału jaj pochodzących z klatek zmodyfikowanych i niezmodyfikowanych. Dodatkowo, w przypadku skierowania jaj z ferm o podwójnym systemie utrzymania do handlu w dokumentach handlowych, zgodnie z poleceniem Głównego Lekarza Weterynarii, powinno być wskazane oznaczenie kurnika, z którego pochodziły jaja oraz informacja, że są to jaja wyprodukowane w klatkach zmodyfikowanych.

Kontrola nad właściwym oznakowaniem jaj, jak i ich dystrybucją prowadzona była przez właściwych powiatowych lekarzy weterynarii. Kontrole na fermach utrzymujących kury nioski w klatkach niezmodyfikowanych, w celu sprawdzenia czy podmioty stosują się do wydanych decyzji, a także w celu oceny postępów prac modernizacyjnych, były prowadzone przez służby weterynaryjne co najmniej raz w miesiącu. Listy ferm, w których były jeszcze użytkowane klatki niezmodyfikowane zostały przekazane do zakładów pakowania jaj, aby jaja z tych ferm nie trafiały poprzez te zakłady do handlu, jako jaja konsumpcyjne.

Ponadto, Główny Lekarz Weterynarii nawiązał współpracę z Inspekcją Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) oraz Inspekcją Handlową (IH) w zakresie kontroli właściwej dystrybucji jaj z ferm utrzymujących kury nioski w systemie klatkowym. IJHARS nie wydawał zgody na zwolnienie z konieczności oznakowania jaj fermom, w których były jeszcze użytkowane klatki niezmodyfikowane, a w zakładach pakowania jaj kontrolowano zgodność oznakowania jaj z decyzjami powiatowych lekarzy weterynarii. Natomiast IH sprawdzała, czy jaja z ferm, w których były jeszcze użytkowane klatki niezmodyfikowane, nie trafiały do handlu detalicznego.

Kontrole przeprowadzone przez służby weterynaryjne pod koniec stycznia 2012 r. wykazały spadek liczby ferm utrzymujących kury nioski jedynie w klatkach niezmodyfikowanych do 135 oraz spadek liczby ferm utrzymujących kury nioski zarówno w klatkach zmodyfikowanych, jak i niezmodyfikowanych do 66 podmiotów. Fermy, które nie rozpoczęły modernizacji w roku 2011 zostały zamknięte (40 podmiotów).

Na podstawie informacji uzyskanych od powiatowych lekarzy weterynarii Główny Lekarz Weterynarii utworzył trzy listy ferm utrzymujących kury nioski w klatkach:
• listę ferm posiadających jedynie klatki niezmodyfikowane,
• listę ferm posiadających zarówno klatki zmodyfikowane jak i niezmodyfikowane,
• listę ferm utrzymujących kury nioski wyłącznie w klatkach zmodyfikowanych.

Powyższe listy były aktualizowane w systemie miesięcznym na podstawie kontroli przeprowadzanych przez powiatowych lekarzy weterynarii oraz przekazywane Komisji Europejskiej.

Poniższa tabela przedstawia porównanie stanu wyjściowego, tj. stanu na dzień 1 stycznia 2012 r. ze stanem na dzień 31 lipca 2012 r.


  Liczba ferm utrzymujących kury nioski w klatkach:
niezmodyfikowanych niezmodyfikowanych
i zmodyfikowanych
zmodyfikowanych
1 stycznia 2012r. 145 103 248
31 lipca 2012 r. 11 11 407

W przypadku ferm utrzymujących kury nioski w klatkach niezmodyfikowanych, w których produkcja jaj nie została zakończona do dnia 31 lipca 2012 r., powiatowi lekarze weterynarii wydali decyzje administracyjne o zakazie wprowadzania jaj na rynek z rygorem natychmiastowego wykonania, co w konsekwencji spowodowało wyeliminowanie utrzymywania kur w klatkach niezmodyfikowanych oraz zapewniło realizację stosowania przez Polskę art. 3 i 5 dyrektywy Rady 1999/74/WE.

Zgodnie z informacją Głównego Lekarza Weterynarii od dnia 19 października 2012 r. nie ma na terytorium Polski ferm utrzymujących kury nioski w klatkach niezmodyfikowanych. Powyższe oznacza, że przepisy określone w art. 3 i 5 dyrektywy Rady nr 1999/74/WE z dnia 19 lipca 1999 r. ustanawiającej minimalne normy ochrony kur niosek są w Polsce przestrzegane.

Komentarz własny KIPDiP
powrót